குஜராத் மாநிலத்தில் நீர் மேலாண்மையை மேம்படுத்தும் நோக்கில் முக்கியமான உள்கட்டமைப்பு திட்டமாக மாநிலத்தின் முதல் ரப்பர் அணை அமைக்கப்பட்டுள்ளது. சோட்டா உதய்பூர் மாவட்டம் ராஜ்வாசனா கிராமம் அருகே ஹெரன் ஆற்றின் குறுக்கே சுமார் 80 கோடி ரூபாய் மதிப்பில் இந்த அணை கட்டப்பட்டு வருகிறது. தற்போது பணிகள் இறுதிக்கட்டத்தை எட்டியுள்ள நிலையில், விரைவில் பயன்பாட்டுக்கு வரும் என எதிர்பார்க்கப்படுகிறது.
இந்த அணையின் முக்கிய சிறப்பம்சம் தென் கொரியாவில் இருந்து கொண்டுவரப்பட்ட மேம்பட்ட ரப்பர் பிளாட்டர் தொழில்நுட்பமாகும். அணையின் மேற்பகுதியில் பொருத்தப்பட்டுள்ள ரப்பர் காற்றுப் பைகள் தேவைக்கேற்ப காற்று நிரப்பி உயர்த்தப்படவும், காற்றை வெளியேற்றி தாழ்த்தப்படவும் முடியும். இதன் மூலம் மழைக்காலங்களில் வெள்ளநீர் தடையின்றி வெளியேறுவதற்கும், மழை முடிந்த பிறகு தண்ணீரை சேமிப்பதற்கும் வசதியாக இருக்கும்.
மொத்தம் 220 மீட்டர் நீளமுள்ள இந்த அணையில் 180 மீட்டர் பரப்பளவில் தலா 60 மீட்டர் நீளமுடைய மூன்று ரப்பர் பிளாட்டர்கள் பொருத்தப்பட்டுள்ளன. இந்த பிளாட்டர்களில் காற்றை நிரப்புவதன் மூலம் சுமார் 30 நிமிடங்களுக்குள் அணையின் உயரத்தை அதிகரிக்க முடியும். அதேபோல் அதிக நீர்வரத்து ஏற்பட்டால் அவற்றை உடனடியாக தாழ்த்தி வெள்ளநீர் இயல்பாக செல்லும் வகையில் செயல்படுத்த முடியும்.
இதுவரை பருவமழைக்குப் பிறகு ஹெரன் ஆற்றில் வரும் நீர் நர்மதா ஆற்றில் கலந்துவிடும் நிலை இருந்தது. புதிய ரப்பர் அணை செயல்பாட்டுக்கு வந்த பிறகு அந்த நீரை சேமித்து ஆண்டு முழுவதும் தேவைக்கேற்ப பயன்படுத்த முடியும். இதன் மூலம் நீர் வீணாக கடலுக்கு செல்லும் நிலையும் குறையும் என அதிகாரிகள் தெரிவிக்கின்றனர்.
இந்த திட்டத்தின் மூலம் ராஜ்வாசனா மற்றும் அதன் சுற்றுவட்டாரத்தில் உள்ள சுமார் 50 கிராமங்களுக்கு போதுமான குடிநீர் வசதி மற்றும் விவசாய பாசன நீர் கிடைக்கும் என்று எதிர்பார்க்கப்படுகிறது. குறிப்பாக கோடை காலங்களில் நீர்ப்பற்றாக்குறையால் பாதிக்கப்படும் பகுதிகளுக்கு இந்த திட்டம் பெரிய அளவில் பயனளிக்கும் என்று கூறப்படுகிறது.
மேலும், நிலத்தடி நீர்மட்டம் உயர்வதற்கும், விவசாய உற்பத்தி மேம்படுவதற்கும், நீர் வளங்களை சிக்கனமாக பயன்படுத்துவதற்கும் இந்த அணை முக்கிய பங்காற்றும் என்று நிபுணர்கள் தெரிவிக்கின்றனர். வழக்கமான கான்கிரீட் அணைகளுடன் ஒப்பிடும்போது ரப்பர் அணைகள் பராமரிப்பிலும், நீர் மேலாண்மையிலும் அதிக நெகிழ்வுத்தன்மை கொண்டதாக கருதப்படுகின்றன.
குஜராத்தில் முதன்முறையாக அறிமுகமாகும் இந்த ரப்பர் அணை திட்டம் வெற்றிகரமாக செயல்பட்டால், மாநிலத்தின் பிற பகுதிகளிலும் இதேபோன்ற தொழில்நுட்பத்தை பயன்படுத்தி புதிய நீர் மேலாண்மை திட்டங்கள் செயல்படுத்தப்படும் வாய்ப்பு உள்ளது. இதன் மூலம் மழைநீரை திறம்பட சேமித்து, குடிநீர் மற்றும் விவசாய தேவைகளை நீண்டகால அடிப்படையில் பூர்த்தி செய்யும் முயற்சிக்கு இந்த திட்டம் ஒரு முன்னுதாரணமாக அமையும் என்று எதிர்பார்க்கப்படுகிறது.