ராஜஸ்தான் மாநிலத்தின் ஜெய்சல்மேர் மாவட்டத்தில் அழிவின் விளிம்பில் உள்ள இந்திய பெருங்கானம்பறவையை பாதுகாக்க வனத்துறை மற்றும் வனவிலங்கு நிபுணர்கள் முக்கிய முயற்சியை மேற்கொண்டுள்ளனர். உலகின் மிகவும் அரிய பறவைகளில் ஒன்றாக கருதப்படும் இந்த இனத்தை காப்பாற்ற புதிய இனப்பெருக்க மற்றும் பாதுகாப்பு நடவடிக்கைகள் தற்போது கவனம் பெற்றுள்ளன.
பாலைவன தேசிய பூங்காவில் பணியாற்றும் வனவிலங்கு நிபுணர்கள், “ஜம்ப் ஸ்டார்ட்” எனப்படும் சிறப்பு பாதுகாப்பு முறையை வெற்றிகரமாக செயல்படுத்தியுள்ளனர். இந்த முறையின் கீழ், காட்டில் இயற்கையாக இடப்பட்ட இந்திய பெருங்கானம்பறவையின் முட்டை, பாதுகாப்பு இனப்பெருக்க மையத்தில் பராமரிக்கப்பட்டு வந்த மேம்பட்ட வளர்ச்சி நிலை முட்டையுடன் மாற்றப்பட்டுள்ளது.
வனத்துறை அதிகாரிகள் தெரிவித்ததன்படி, பாதுகாப்பு மையத்தில் உள்ள முட்டைகள் ஏற்கனவே 19 அல்லது 20 நாட்கள் வளர்ச்சி அடைந்த நிலையில் இருக்கும். அந்த முட்டைகளை காட்டில் உள்ள கூண்டில் மாற்றி வைப்பதன் மூலம் மிக குறுகிய காலத்திலேயே குஞ்சுகள் வெளிவரும் வாய்ப்பு அதிகரிக்கிறது. இதனால் பாலைவன பகுதிகளில் காணப்படும் வேட்டையாடிகள் மற்றும் கடுமையான வானிலை காரணமாக முட்டைகள் சேதமடையும் அபாயம் குறைகிறது.
மேலும், இந்த முறையால் பறவைகளின் இயற்கை தாய்ப்பாசமும் பாதுகாக்கப்படுகிறது. காட்டில் வாழும் பெண் பறவைகள் மாற்றி வைக்கப்பட்ட முட்டைகளை இயற்கையாக அடைகாக்கும் என்பதால், குஞ்சுகள் இயற்கை சூழலில் வளரக்கூடிய வாய்ப்பு கிடைக்கிறது. இதனை வனவிலங்கு ஆராய்ச்சியாளர்கள் முக்கிய முன்னேற்றமாக கருதுகின்றனர்.
இந்த பாதுகாப்பு முயற்சியின் மற்றொரு முக்கிய அம்சம் மரபணு பல்வகைமையை உருவாக்குவதாகும். காட்டில் இருந்து எடுக்கப்பட்ட முட்டைகள் பாதுகாப்பு மையத்தில் வளர்க்கப்படுவதால், அங்கு பிறக்கும் குஞ்சுகள் தனித்துவமான மரபணு பண்புகளை தக்கவைத்துக்கொள்ளும். அதேசமயம், பாதுகாப்பு மையத்தில் இருந்து காட்டிற்கு மாற்றப்படும் முட்டைகள் இயற்கை சூழலில் பிறந்து வளர வாய்ப்பு பெறுகின்றன. இதனால் இனப்பெருக்கத்தில் மரபணு பல்வகைமை அதிகரிக்கும் என நிபுணர்கள் கூறுகின்றனர்.
இந்திய பெருங்கானம்பறவை இந்தியாவின் மிகவும் ஆபத்தான நிலையில் உள்ள பறவை இனங்களில் ஒன்றாகும். குறிப்பாக ராஜஸ்தான் மாநிலத்தின் பாலைவன பகுதிகளில் மட்டுமே மிக குறைந்த எண்ணிக்கையில் இப்பறவைகள் காணப்படுகின்றன. வாழிடம் குறைவு, மின்கம்பி விபத்துகள், வேட்டையாடுதல் மற்றும் காலநிலை மாற்றம் போன்ற காரணங்களால் இப்பறவைகளின் எண்ணிக்கை தொடர்ந்து குறைந்து வருகிறது.
இந்த நிலையில் ஜெய்சல்மேர் பகுதியில் மேற்கொள்ளப்பட்டுள்ள புதிய பாதுகாப்பு முயற்சி, இந்திய பெருங்கானம்பறவையின் எண்ணிக்கையை அதிகரிக்க உதவும் முக்கிய நடவடிக்கையாக பார்க்கப்படுகிறது. வனத்துறை மற்றும் சுற்றுச்சூழல் ஆர்வலர்கள் இந்த முயற்சி எதிர்காலத்தில் சிறந்த பலனை அளிக்கும் என நம்பிக்கை தெரிவித்துள்ளனர்.