உத்தரப் பிரதேச மாநிலம் பிரயாக்ராஜில் கணேஷ் சதுர்த்தி விழாவை முன்னிட்டு சுய உதவிக் குழுவைச் சேர்ந்த பெண்கள் சுற்றுச்சூழலுக்கு பாதிப்பு ஏற்படுத்தாத வகையில் விநாயகர் சிலைகளை தயாரித்து வருகின்றனர். பசுஞ்சாணத்தை முக்கிய மூலப்பொருளாக கொண்டு உருவாக்கப்படும் இந்த சிலைகள், பாரம்பரிய வழிபாட்டு முறையையும் சுற்றுச்சூழல் பாதுகாப்பையும் ஒருங்கிணைக்கும் முயற்சியாக கவனம் பெற்றுள்ளன.
பிரயாக்ராஜைச் சேர்ந்த சுய உதவிக் குழுவினர் பசுஞ்சாணத்தை பயன்படுத்தி விநாயகர் மட்டுமின்றி சிவபெருமான் மற்றும் பார்வதி தேவியின் சிலைகளையும் உருவாக்கி வருகின்றனர். மேலும் பல்வேறு வடிவங்களில் இந்த சிலைகளை தயாரிக்கும் பணியில் பெண்கள் ஈடுபட்டுள்ளனர். குறிப்பாக கணேஷ் சதுர்த்தி விழாவை முன்னிட்டு விநாயகர் சிலைகளுக்கான தயாரிப்பு பணிகள் தீவிரமாக நடைபெற்று வருகின்றன.
சிலைகளை உருவாக்குவதில் இயற்கையான பொருட்களுக்கு முக்கியத்துவம் அளிக்கப்படுவதாக குழுவினர் தெரிவித்துள்ளனர். சிலைகளை இணைத்து வடிவமைக்க இயற்கையான பசை பொருட்களும், வண்ணம் பூசுவதற்கு இயற்கை மற்றும் கரிம வண்ணங்களும் பயன்படுத்தப்படுகின்றன. இதனால் சிலைகள் நீரில் கரையும் வகையில் உருவாக்கப்படுகின்றன.
பொதுவாக விழாக்களின்போது பயன்படுத்தப்படும் சிலைகளில் செயற்கை பொருட்கள் மற்றும் நீரில் எளிதில் கரையாத வண்ணங்கள் பயன்படுத்தப்படுவதால் நீர்நிலைகளில் பாதிப்பு ஏற்படக்கூடும் என்ற கவலை தொடர்ந்து இருந்து வருகிறது. இதனை கருத்தில் கொண்டு சுற்றுச்சூழலுக்கு ஏற்ற சிலைகளை தயாரிப்பதற்கான முயற்சியை சுய உதவிக் குழுவினர் மேற்கொண்டுள்ளனர்.
பசுஞ்சாணத்தில் தயாரிக்கப்படும் சிலைகளை வீட்டிலேயே எளிதாக நீரில் கரைக்க முடியும் என குழுவினர் கூறுகின்றனர். இதற்காக சிலையை சுத்தமான தண்ணீரில் இரவு முழுவதும் வைத்தால், மறுநாள் காலைக்குள் அது கரைந்துவிடும் வகையில் தயாரிக்கப்படுவதாக தெரிவிக்கப்பட்டுள்ளது. இதன் மூலம் சிலை கரைப்பு தொடர்பாக பொதுமக்கள் எதிர்கொள்ளும் சிரமங்களையும் குறைக்க முடியும் என கூறப்படுகிறது.
சிலை கரைந்த பிறகு கிடைக்கும் பொருளை வீணாக்காமல் செடிகளுக்கு இயற்கை உரமாக பயன்படுத்த முடியும் என்பதும் இந்த முயற்சியின் முக்கிய அம்சமாகும். பசுஞ்சாணத்தில் தயாரிக்கப்படும் சிலைகள் மண்ணுக்கும் செடிகளுக்கும் பயன்படும் வகையில் மாற்றப்படுவதால், விழாக்காலத்தில் உருவாகும் கழிவுகளை குறைக்க உதவும் என குழுவினர் நம்பிக்கை தெரிவித்துள்ளனர்.
இந்த முயற்சியில் சுய உதவிக் குழுவைச் சேர்ந்த பெண்கள் முக்கிய பங்கு வகித்து வருகின்றனர். சிலைகளை உருவாக்குவதற்கான அச்சுகளை பயன்படுத்தி அவற்றை வடிவமைத்து, பின்னர் இயற்கை வண்ணங்களை கொண்டு அலங்கரிக்கும் பணிகளில் பெண்கள் ஈடுபட்டுள்ளனர். பாரம்பரிய கைவினைத் திறனுடன் இயற்கை சார்ந்த பொருட்களை இணைத்து புதிய வகை சிலைகளை உருவாக்கும் முயற்சியாக இது பார்க்கப்படுகிறது.
கணேஷ் சதுர்த்தி போன்ற முக்கியமான விழாக்கள் பொதுமக்களின் ஆன்மிக நம்பிக்கையுடன் தொடர்புடையவை. அதே நேரத்தில் விழாக்களின் போது சுற்றுச்சூழல் பாதுகாப்புக்கும் முக்கியத்துவம் அளிக்க வேண்டும் என்ற விழிப்புணர்வு அதிகரித்து வருகிறது. அந்த வகையில் பசுஞ்சாணத்தில் தயாரிக்கப்படும் சிலைகள் சுற்றுச்சூழல் நட்பு கொண்டாட்டத்திற்கு ஒரு மாற்று வழியாக அமையக்கூடும்.
விழாவை கொண்டாடுவதுடன் இயற்கையை பாதுகாக்கும் பொறுப்பையும் மக்கள் ஏற்க வேண்டும் என்பதே இந்த முயற்சியின் முக்கிய நோக்கமாக உள்ளது. நீரில் எளிதில் கரையும் சிலைகள், இயற்கை வண்ணங்கள் மற்றும் மீண்டும் பயன்படுத்தக்கூடிய இயற்கை பொருட்கள் ஆகியவற்றின் மூலம் சுற்றுச்சூழல் பாதிப்பை குறைக்க முயற்சி மேற்கொள்ளப்பட்டுள்ளது.
சுற்றுச்சூழல் பாதுகாப்பை கருத்தில் கொண்டு விழாக்களை கொண்டாட விரும்பும் பொதுமக்களுக்கு இதுபோன்ற இயற்கை சிலைகள் ஒரு சிறந்த மாற்றாக இருக்கலாம். நம்பிக்கையையும் பாரம்பரியத்தையும் தொடர்ந்து கடைப்பிடிக்கும் அதே நேரத்தில் நீர்நிலைகள் மற்றும் இயற்கையை பாதுகாப்பதற்கான நடவடிக்கைகளையும் மேற்கொள்ள வேண்டும் என்பதற்கான விழிப்புணர்வை இந்த முயற்சி ஏற்படுத்துகிறது.
பிரயாக்ராஜ் சுய உதவிக் குழுவைச் சேர்ந்த பெண்களின் இந்த முயற்சி, பெண்களின் கைவினைத் திறன், இயற்கை சார்ந்த தயாரிப்புகள் மற்றும் சுற்றுச்சூழல் பாதுகாப்பு ஆகிய மூன்றையும் ஒருங்கிணைக்கிறது. கணேஷ் சதுர்த்தி கொண்டாட்டங்களில் சுற்றுச்சூழலுக்கு உகந்த சிலைகளை பயன்படுத்துவதன் அவசியத்தை எடுத்துக்காட்டும் முயற்சியாக இது அமைந்துள்ளது.